آخرين به روز آوري سايت دوشنبه ۲۷ آذر ۱۳۹۶

مسأله فلسطین هدف مقاومت در تمامی روزها است و بازپس‌گیری اراضی اشغالی نیز راهی است که محور مقاومت آن را طی می‌کند.



آخاله در قبال تبلیغات هیچ مسئولیتی ندارد.


سگ پاچه آدم نادونو نمگيره
براي اجراي ترحم به فرد بي دست و پا گفته مي شود

نقدی بر فراخوان دوچرخه سواری بانوان در گلپایگان





هنرمندانه زندگی کنیم - علی درویشی - ابراهیم جعفری

نیاکان ما (کارگزاران فرهنگ ایرانی) انسان‌های هنرمندی بوده‏اند و پایه‎های زیبای اندیشه نیک، سخن‌ پسندیده و رفتار انسانی را بنیان نهاده‌اند. برخی از مردمان جهان نیز با پیروی از فرهنگ روادار خود، به آرامش رسیده‎اند و آرامش، بخشی از شادی است...


" ﭼﺮﺍ ﻧﻤﯿﻔﻬﻤﯿﺪ ﺩﯾﮕﺮ ﺁﺏ ﻧﯿﺴﺖ ؟!؟

ﺗﺎ ۱۰ﺳﺎﻝ ﺁﺗﯽ ﺍﯾﺮﺍﻥ، ﮐﺎﻣﻼ ﺑﯿﺎﺑﺎﻥ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ! ﻃﺒﻖ ﮔﺰﺍﺭﺵ ﻧﺎﺳﺎ ﺷﺪﺕ ﺧﺸﮑﺴﺎﻟﯽ ﺩﺭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﺣﺪﯼ ﻫﺴﺖ ﮐﻪ ﮐﺸﺎﻭﺭﺯﯼ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺑﻪ ﮐﻞ ﻧﺎﺑﻮﺩ ﻭ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺑﻪ ﻭﺍﺭﺩ ﮐﻨﻨﺪﻩ ﻣﺤﺾ ﻣﺤﺼﻮﻻﺕ ﺯﺭﺍﻋﯽ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ. ﺍﮔﺮ ﺗﺪﺍﺑﯿﺮ ﺟﺪﯼ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﻧﺸﻮﺩ ﺑﮕﻔﺘﻪ ﻧﺎﺳﺎ ﺍﯾﺮﺍﻥ ﺍﺯ ﮐﺸﻮﺭ ﻧﯿﻤﻪ ﺧﺸﮏ ﺑﻪ ﯾﮏ ﮐﺸﻮﺭ ﺧﺸﮏ ﺗﺒﺪﯾﻞ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ!!! ﻣﺜﻞ ﻋﺮﺑﺴﺘﺎﻥ ﻭ ﻣﻐﻮﻟﺴﺘﺎﻥ! .....











صبح صادق ندمَد تا شب یَلدا نرود

شب یَلدا در گلپایگان در گذشته بیشتر میوه‌ها فصلی و کم بود، خانواده‌ها انار و به و هندوانه و... را در جای مخصوص نگهداری می‌کردند و شب یَلدا روی کرسی می‌چیدند. چند ماه به زمستان مانده، انگور(کشمش و عسگری) را از سقف صندوق‌خانه(اتاقی خنک) می‌آویختند، تا شب چله(یَلدا) کنار میوه‌های دیگر روی کرسی بگذارند. اگر مادر بزرگ‌ها در آوردن تنقلات تاخیر می‌کردند کوچکترها با هم می‌خواندند: «هر که نیارد شب چره - انبارش موش بچره»

استاد علي‌اكبر جعفري

صبح صادق ندمَد تا شب یَلدا نرود

Image result for ‫دست به کاری زنم که غصه سرآید‬‎

شب یَلدا یا شب چلّه، یکی از کهن‌ترین جشن‌های ایرانی، در راه است. در این جشن، طی‌شدن بلندترین شب سال و به دنبال آن بلندتر شدن طول روزها در نیم‌کرهٔ شمالی، که مصادف با انقلاب زمستانی است، گرامی داشته می‌شود.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

هم سؤال از علم خیزد هم جواب 

پیش از اشاره به این آیین کهن، به ۱۲ سؤال پیرامون آن و انقلاب زمستانی، جواب می‌دهم. این پرسش و پاسخ کمک می‌کند تا شب یلدا را با دید تازه‌ای ببینیم.

 

 

 Image result for gif منظومه

 

س: فصل های سال حاصل چیست؟

- فصل‌های سال حاصل حرکت انتقالی زمین به‌دور خورشید و متمایل بودن محور چرخش زمین نسبت به صفحه حرکت انتقالی ا‌ست.

س: منظور از «متمایل بودن محور چرخش زمین نسبت به صفحه حرکت انتقالی» چیست؟

- محور گردش زمین نسبت به خط عمود بر صفحهٔ گردش آن ۲۳٫۴ درجه «انحراف» دارد. بعبارت دیگر، محور زمین بر صفحه مداری آن عمود نیست. اگر غیر از این بود هیچکدام از فصول سال از جمله زمستان به وجود نمی‌آمدند و بهاری هم در راه نبود.

س: اینکه محور زمین بر صفحه مداری آن عمود نیست چه پیامدی غیر از پیدایش چهار فصل سال دارد؟

- این مسأله باعث تغییر شدّت تابش نور خورشید در طول سال می‌شود. تغییرات آب و هوا در مناطق قطبی و معتدل نیز به همین دلیل است.

س: آیا تابستان‌ها زمین به خورشید نزدیک‌تر است و زمستان‌ها دورتر؟

- خیر، کژی محور زمین، تعیین می‌کند نور خورشید چگونه به زمین برسد و هر بخشی از آن چه مدت زیر تابش خورشید باشد.


س: انقلاب زمستانی چیست؟

- انقلاب زمستانی، در ستاره‌شناسی، نام لحظه‌ای است که خورشید از دید ناظر زمینی در بیش‌ترین فاصله زاویه‌ای با صفحه استوا در آن سوی نیم‌کره ناظر قرار دارد.

س: آیا مراسم شب یلدا ربطی به انقلاب زمستانی دارد؟

- آری، انقلاب زمستانی منشاء بسیاری از آئین‌های باستانی مانند یلدا، حَنوکا و کریسمس است.

س: چه زمانی با انقلاب زمستانی مواجه می‌شویم؟

- شامگاه سی‌ام آذرماه و بامداد یکم دی‌ماه که جشن یلدا هم برگزار می‌شود. (۲۱ دسامبر هر سال)

س: چرا شب یلدا، شب چراغ و چهل چراغ نامیده شده‌؟

- گذشته‌های دور در شب یَلدا، هر میهمانی برای رفتن به شب نشینی، چراغی را همراه خود می‌بُرد و بدلیل فراوانی چراغ‌ها، آن شب، شب چراغ و چهل چراغ هم نامیده شده‌است.

س: چرا به شب یَلدا، شب چله نیز گفته می‌شود؟

- جدا از اینکه عدد چهل نزد نیاکان ما گرامی‌ بوده‌، چلّه، برگرفته از چهل و مخفف «چهله» و صرفاً نشان‌دهنده گذشت یک دوره زمانی معین (و نه الزاماً چهل روز) است. ضمناً زمان قدیم گاهشناسی بر اساس چله (چهل‌روزه) بوده‌است که آثار آن را در چله‌بزرگ، چله‌کوچک، چله‌سرما، چله‌نشستن و چلچله می‌بینیم.

س: آیا واژه یلدا، فارسی است؟

- بر خلاف چله، یَلدا واژه‌ای فارسی نبوده و برگرفته از یک واژهٔ سُریانی به معنای «زایش» و «تولد» است. یَلدا با مسیحیان سُریانی به سرزمین‌های آریایی آمد و از آن روزگار تاکنون این واژه در ایران مانده‌است.

س: جوهر و مضمون شب برگزاری مراسم شب یلدا چیست؟

- ظلمت، برای نیاکان ما، نماینده اهریمن بود و چون در طولانی‌ترین شب سال، تاریکی بیشتر می‌پاید، آنان با برافروختن آتش و غلبه بر ظلمت نشان می‌دادند که شبهای ظلمانی هرچقدر هم دیر بپاید سپری خواهد شد.

از همین رو، ایرانیان قدیم گاه شب یَلدا را تا دمیدن صبح در دامنهٔ کوه‌های البرز به انتظار طلوع خورشید می‌نشستند و برخی به نیایش مشغول می‌شدند تا پیروزی مهر و شکست اهریمن را از خداوند طلب کنند.

س: انتخاب میوه‌هایی چون انار و هندوانه و سیب سرخ یا سنجد خرمایی رنگ، برای شب یلدا نشانه چیست؟

- رنگ سرخ برای نیاکان ما که به میترائیسم(آئین مهر) دلبستگی داشتند، ارج و قرب داشت، بخصوص که نماد درخشش خورشید بود. از این گذشته، خرم‌دینان که خود را از مزدکیان می‌دانستند (از جمله بابک خرم دین)، شعار و پرچم سرخ داشتند و سرخ‌جامه بودند (سرخ جامگان)

بابا نوئل و کاردینال‌های مسیحی هم لباس‌شان قرمز است اما نباید شبیه‌سازی کرد و نتایج دلخواه گرفت

 

 

Image result for کرسی شب یلدا

 

 

س: معمولاً در سفره شب یلدا چه چیز می‌گذاشتند؟

- سفره شب یَلدا، «میَزد» Myazd نام داشت. کنار آن، آتشدان و عطردان، همچنین میوه‌های تر و خشک، می‌گذاشتند. اگر وسعشان نمی‌رسید، همه یک جا جمع می‌شدند و به کمک هم، سفره را رنگین می‌کردند. آجیل. کشمش، گردو، بادام، قیسی، برگه زردآلو یا برگه گلابی، جوزقند، انجیر، خرما و میوه بخصوص انار و هندوانه و سیب، روی کرسی می‌چیدند تا شب چله را از سر بگذرانند، اگر برف آمده بود، برف و شیره هم می‌خوردند.

البته شب یلدا در خورد و خوراک خلاصه نمی‌شد. با شعر و آواز، غم و اندوه را از دل می‌زدوند.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

شب یلدا در جای جای میهنمان

شب یلدا درازه وای بر ما

پری در خواب نازه وای بر ما

تو بیدارش نکن مرغ سحر خیز

عزیزم جان‌گدازه وای بر ما

یلدا در همه شهرهای ایران خاطرخواه دارد. همه جا، از آذربایجان و خراسان و کردستان، تا مازندران و گیلان و کرمان، از سمنان و لرستان و ایل بختیاری، تا شیراز و ایل قشقایی و سیستان، از کهگیلویه و بویر احمد و قزوین، تا ترکمن صحرا و بروجرد و تهران قدیم و...

در گوشه و کنار ایران شب یلدا نماد شادی و سرور بود.

شب یلدا در اصفهان

شب یلدا در اصفهان همه اعضای خانواده گردهم جمع می‌شدند تا پیرترین اما دوست داشتنی‌ترین فرد خانواده برایشان مَتل(قصه) بگوید. مراسم شاهنامه‌خوانی هم بر پا بود و داستان‌هایی از هفت لشکر رستم و سهراب و بیژن و منیژه توسط بزرگترها خوانده می‌شد.

به باور اصفهانی‌های قدیم، زمستان به دو بخش «چله بزرگه» و «چله‌کوچیکه» تقسیم می‌شد.

Image result for هندوانه یلدا
آیین برگزاری شب چله در اصفهان به دو نام «چله زری» (ماده) و «عمو چله»(نر) تقسیم می‌شود زیرا همه موجودات و اشیاء را بر اساس جنس مذکر و مونث تقسیم می‌کردند. اصفهانی‌ها دو شب را به عنوان شب چله برپا می‌کردند و آیین‌های مخصوص به آن را به جا می‌آوردند.

هندوانه به‌عنوان نمادی کروی که برونش سبز و درونش قرمز است و سمبل خورشید محسوب می‌شود، به‌عنوان مهمترین میوه بر سر سفره چله قرار می‌گرفت. از دیگر بخشهای شب چله در اصفهان قدیم پهن کردن تمام البسه و رخت خوابها در هوای آزاد بویژه در مقابل خورشید با هدف خوش آمدگویی به عمو چله و چله زری بود.

سنت قاشق‌زنی هم در شب یَلدا رواج داشت. افراد با پوشاندن سر و صورت خود به درب منازل رفته و با به صدا در آوردن قاشق صاحب خانه را از حضور خود آگاه می‌کردند. در این هنگام صاحب خانه با سلام و احوالپرسی دم در می‌آمد و بغرما بفرما می‌گفت. سپس به میمنت شب یلدا مقداری از تنقلات و شیرینی خانگی را در ظرف آنان می‌ریخت.

 ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

شب یلدا در خوانسار

در خوانسار، جشن شب یَلدا معنی و مفهوم دیگری داشت. مادربزرگ‌ها با روسری سفید و پدربزرگ‌ها با کلاه‌های نمدی زیر کرسی می‌نشستند و پسرها، دخترها، نوه‌ها و نتیجه هایشان به دور کرسی حلقه می‌زدند. هر کس مدرسه و مکتب رفته بود هزار و یک شب و داستان انبیاء را برای جمع می‌خواند.

سینی‌های بزرگ مسی روی کرسی مملو از خوراکی مخصوص این شهر خودنمایی می‌کرد و انواع خوراکی‌ها از تنقلات گرفته تا میوه و شیرینی‌های آنروز روی کرسی را پوشانیده بود. گردو٬ بادام٬ کشمش آفتابی٬ تخمه کدو٬ تخمه آفتابگردان٬ هسته شیرین شده زرد آلو (تندچه)٬ برگ زرد آلو ٬ برگ هلو (هلگاله)، فندق، نخودچی...از همه رقم...

خوراکی‌های تنوری هم جای خود داشت. در قدیم از خاکستر به جا مانده از آتش تنور برای گرمای کرسی و برای پختن بعضی از خوراکی‌ها استفاده می‌شد و به همین دلیل، کدو، چغندر یا سیب زمینی را نصف روز داخل تنور می‌انداختند و شب یَلدا در مجمعه مسی روی کرسی می‌گذاشتند.

...

نوشیدنی مخصوص خوانسار معجونی بود از مخلوط برف با شیره انگور که در شب یَلدا استفاده می‌شد و نظیر نداشت. همچنین یک نوشیدنی به اسم «حلالی» که از شربت انگور و موسیر درست می‌شد و مخصوص شب چله بود.

آب نبات قیچی، نُقل شکر پنیر هم از شیرینی‌هایی بود که بر سر بساط یَلدا در بعضی از خانه‌ها پیدا می‌شد.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

شب یَلدا در گلپایگان

در گذشته بیشتر میوه‌ها فصلی و کم بود، خانواده‌ها انار و به و هندوانه و... را در جای مخصوص نگهداری می‌کردند و شب یَلدا روی کرسی می‌چیدند.

چند ماه به زمستان مانده، انگور(کشمش و عسگری) را از سقف صندوق‌خانه(اتاقی خنک) می‌آویختند، تا شب چله(یَلدا) کنار میوه‌های دیگر روی کرسی بگذارند.

 

Image result for مراسم شب یلدا

اگر مادر بزرگ‌ها در آوردن تنقلات تاخیر می‌کردند کوچکترها با هم می‌خواندند:

«هر که نیارد شب چره - انبارش موش بچره»

مادربزرگ با خنده، «شب چره»‌ها را از مَحفری(صندوقی چوبی شبیه چمدان) و دولابی(چیزی شبیه کمد که در دیوار کار گذاشته شده بود)، درمی‌آورد و روی کرسی می‌گذاشت.

هسته قیسی بو داده، برگه، مغز گردو، تخم کدو، توت خشکه، تخم هندوانه و...

در میان شور و ولوله بچه‌ها که مغز گردو یا نخودچی کشمش و...می‌خوردند، بزرگترها قصه و مَتل و اشعاری که از گذشته به یاد داشتند می‌خواندند. نمونه‌ای از اشعاری که کهن‌سالان می‌خواندند و سر تکان می‌دادند این بود:

زمستان را بسر کردم به زاری

بگفتم پیش می‌آید بهاری

بهار آمد به صحرا و در و دشت

جوانی هم بهاری بود و بگذشت

جوانی همچو مهمان عزیزی

سر شب آمد و شبگیر بگذشت

...

گذشته‌های دور در شب یلدا، «خونچه چله» را از سوی داماد به عنوان هدیه زمستانی برای عروس می‌بردند. در این خونچه پارچه، جواهر، کله‌قند و هفت نوع میوه مثل گلابی هندوانه، خربزه، سیب، به با تزئینات خاصی فرستاده می‌شد.

شب یَلدا وقتی همه دور هم جمع می‌شدند داستان امیرارسلان نامدار، و بویژه شاهنامه و قصه‌هایش، نُقل مجلس بود. از شیرویه نامدار تا ضحاک نابکار، از حیله‌های سودابه تا رفتن سیاوش در آتش و بخصوص داستان «بیژن و منیژه»

بیژن پسر گیو، و منیژه، دختر افراسیاب بود.

به دستور افراسیاب، بیژن درچاه تاریک و عمیقی زندانی شد. چاهی که به زحمت هوا و غذا از سنگ بزرگی که روی آن بود رد می‌شد. شرایطی که بی‌شباهت به طولانی بودن و تاریکی شب یَلدا نبود. اما بیژن از آن چاه رها شد. چگونه؟ رستم از راه می‌رسید و سنگ سنگین را از سر چاه برمی‌داشت.

...

در گلپایگان وقتی شب چله می‌رسید مردمان قدیم می‌گفتند:

می‌ریم آتشونی (به آتشونی می‌رویم.)

 

علی‌اکبر جعفری

 

پانویس

بر سر آنم که گر ز دست برآید

دست به کاری زنم که غصه سر آید...

در شروع این مطلب از حافظ،

و عنوان مقاله، برگرفته از غزل سعدی است.

باد آسایش گیتی نزند بر دل ریش

صبح صادق ندمد تا شب یلدا نرود

 

 

اين مطلب تاکنون 6701 بار مشاهده شده است.
مطالب مرتبط با استاد علي‌اكبر جعفري

در آیینهِ تاریخ (قسمت دهم) انقلاب صنعتی اروپا و پیامدهای آن
سيماي فرزانگان ۱ - دكتر علي عميدي
پاسخ به معماهاي هندسي(۱)
پروفسور مریم میرزاخانی، ذهن زیبا، اندیشه پویا، فروتن و شکیبا
در آیینه تاریخ (قسمت نهم) - عصر روشنگری، ادامه دوران رنسانس در شرایطی تازه
در آیینه تاریخ (قسمت هشتم) رنسانس کشف دوباره انسان و جهان
در آیینه تاریخ (قسمت هفتم)-سده‌های میانه ، انجماد فکری و حاکمیت تمام عیار کلیسا
برف نو برف نو سلام سلام
صبح صادق ندمَد تا شب یَلدا نرود
در آیینه تاریخ (قسمت ششم) -اساطیر یونان و آثار حماسی هومر
در آیینه تاریخ (قسمت پنجم) - ارسطو بنیانگذار منطق
در آیینه تاریخ (قسمت چهارم) افلاطون معمار اصلی فلسفه سیاسی
در آیینه تاریخ (قسمت سوم) سقراط
يونان و روم باستان (قسمت دوم)
یونان و روم باستان ( بخش اول )
قلم، نگارنده اندیشه بر کاغذ
دانش برترین شرف آدمی است
خانه تکانی
فرزند زمان خویشتن باش
پشت صحنه حضور استاد علی اکبر جعفری در برنامه زنده سیمای خانواده
سیمای فرزانگان (7) - مروری بر زندگانی استاد بزرگوار، معلّم و خیّر والامقام محمد مهدي صحت
فرهنگ ، نظم ، قانون - بخش دوم
فرهنگ ، نظم ، قانون - بخش اول
سیمای فرزانگان(6) - شادروان استاد سید حسن نوربخش(دبیر)
نيلوفري در سايه سار بيد
مصاحبه دانش آموزان با استاد علي اکبر جعفري
نشاني نوروز
يك كهكشان ستاره (بخش اول) حکيم ابوالقاسم فردوسي )
سيماي فرزانگان 2 - شادروان استاد علي وكيلي
يلدا شب گرم مهربانان جاودان باد
سيماي فرزانگان گلپايگان - دكتر علي عميدي
لبخند
تکنولوژی واحساس
داستان يک زندگي
رفتارهاي مخرب مغز
قورباغه ها
یاد باد آن روزگاران ياد باد
تاشقایق هست زندگی باید کرد
انسان‌ها...
يلدا شب گرم مهربانان جاودان باد
شب چله (یلدا) شب زايش خورشيد و آغاز سال نو ميترايی
پلي بين كوير و دشت
پرستوها به لانه بر مي‌گردند
سخنان پیام آور کربلا حضرت زینب(س) در مجلس یزید
رنگين کمان آرزوها
زندگی درعصر رايانه
سيماي فرزانگان (۵) - مرحوم استاد منوچهر خالصي
سيماي فرزانگان (۴) - مهندس عليقلي بياني ، فرزانه‌اي از جنس آب
سيماي فرزانگان(۳) - دکتر فضل الله اکبری
عشق و دوستي
وصيت داريوش به خشايارشا
زيبايي‌هاي رياضي: فراكتال‌ها
سياه چاله هاي رياضي
زيبايي‌هاي رياضي - كاشي‌هاي خود پوشاننده
سرگذشت عدد "پي"
استاد پرويز شهرياري انديشمند و رياضيداني عاشق بود
معلم و شاگرد
سيماي فرزانگان 2 - شادروان استاد علي وكيلي
سيماي فرزانگان ۱ - دكتر علي عميدي
رمز و راز جاودانگي
انسان محور توسعه است
ماه و پلنگ
معلم قافله‌سالار عشق است (3)
معلم قافله‌سالار عشق است (2)
معلم قافله سالار عشق (1)
بر فراز كهكشان‌ها
لهجه‌ي گلپايگاني شكر است
آواي چلچله‌ها
گلبانگ توحيد در طلوع شقايق
از سكون مرداب تا خروش دريا
بين مرگ و زندگي
چارلي چاپلين به راستي يک معلم بزرگ است



نام و نام خانوادگي:
پست الکترونيک:
سايت يا وبلاگ:
متن پيام:
تصوير امنيتي:



آخاله در قبال تبلیغات هیچ مسئولیتی ندارد.


آب و هوا

پیام های کلی سایت

تماس با ما


كليه حقوق براي پديد آورندگان 
.:: آخاله ::. محفوظ است. | طرح و اجرا : توحيد نيكنامي   | به روز رسانی محتوایی : محمود نيكنامي  
 | .Copyright © 2003-2012 Akhale.ir. All Rights Reserved
|
 | Powered By Tohid Niknami | E-Mail :
Akhale . com @ gmail . com |