آخرين به روز آوري سايت دوشنبه ۳۰ مردادماه ۱۳۹۶

مسجد جامع تاریخی گلپایگان را دیگر اینگونه نخواهید دید . ساخت و سازهای غیر مجاز گنبد زیبای این مسجد را بلعیده است



آخاله در قبال تبلیغات هیچ مسئولیتی ندارد.


بار به بارخونه گرونه
چيزهاي احتكار شده درانبارهاي عمومي گرانتر است




صداي ماندگار - ديه ولايتمون مثل اون قديما نيست - صداي دلنشين استاد محمدعلي سعيدي

بي هُمزبون ، عنوان شعر محلي گلپايگاني ، سروده و با صداي دلچسب استاد محمد علي سعيدي ، شاعر توانمند شهرمان كه در سال 1380 اجرا گرديده است . نكات قابل توجه اين سروده زيبا ، لهجه و گويش واقعي مردم شهر در دهه هاي گذشته ، اشاره به اصطلاحات و ضرب المثلهاي محلي ، يادآوري آنچه در گذشته وجود داشته و ديگر اثري از آن نيست و از همه مهمتر زنده نگه داشتن فرهنگ عامه شهر و اشاره به محصولات معروف هر منطقه و ناحيه است و يك اثر منحصر به فرد را در اين سروده خواهيد شنيد . حتما بشنويد


بخ ، چي ، شي ؟ - اثر ماندگار استاد محمدعلي سعيدي

استاد سعیدی در اواخر دهه 70 شمسی با سرودن چند مجموعه شعر محلی با لهجه گلپایگانی تحولی شگرف در این گویش ایجاد کرد و سایت آخاله با افتخار به کمک استاد توانست تعدادی از آنها را آرشیو نماید تا به مرور در اختیار همشهریان فهیم خود قرار دهد


وردپاتکان ( اولين نرم افزار فرهنگ گلپايگان )

وردپاتکان عنوان يک نام قديمي گلپايگان است که در باره آن يک نرم افزار از فرهنگ و آداب و رسوم گلپايگان در سال ۱۳۸۰ توسط گردانندگان سايت آخاله تهيه شده و در اختيار همشهريان عزيز قرار گرفته است . در اين مقاله سعي ميشود از محتواي اين نرم افزار که در قالب يک( سي دي ) مي باشد مطالبي را به تدريج به اطلاع دوست داران فرهنگ و ادب گلپايگان برسانيم










وجه تسميه گلپايگان


درباره كلمه گلپايگان ووجه تسميه آن تا كنون نظرات مختلفي بيان شده است. عده اي گلپايگان را كوهپايگان خوانده اند . شايد به تناسب اينكه اطراف گلپايگان را كوههاي نسبتاً مرتفع محصور نموده است . و حال آنكه شهرستان گلپايگان جلگه وسيع ومسطحي است كه زمين هاي صاف هموارو قابل كشاورزي آن فقط در كنار يكي از دهات گلپايگان بنام (قالقان) تپه اي وجود دارد.


مسجد جامع گلپايگاندرباره كلمه گلپايگان ووجه تسميه آن تا كنون نظرات مختلفي بيان شده است .
عده اي گلپايگان را كوهپايگان خوانده اند . شايد به تناسب اينكه اطراف گلپايگان را كوههاي نسبتاً مرتفع محصور نموده است . و حال آنكه شهرستان گلپايگان جلگه وسيع ومسطحي است كه زمين هاي صاف هموارو قابل كشاورزي آن فقط در كنار يكي از دهات گلپايگان بنام (قالقان) تپه اي وجود دارد .
عده اي گلپايگان را گٍل پايگان تصور مي كنند و حال آنكه هيچگاه با كسر اول تلفظ نشده است وليكن بعضي از اهالي خوانسار و وانشان اين شهر را گٍلفاگون تلفظ مي كردند .
بعضي گلپايگان را گُل پايگان يعني شهر گُل مي خواندند.
بعضي گفته اند نام قديمي اين شهر (اثقلان) بوده و وود نا دو تپه بين به همين اسم مؤيد اين مطلب است .
ولي آنچه كه اصح واقرب به صواب است اينست كه كلمه گلپايگان در اصل (ورد پاتكان) بوده كه مركب از سه جزء است (ورد - پات- كان)
1- ورد بمعني گل سرخ است و اين كلمه فارسي است و اعراب اين كلمه را از فارسي گرفته اند . ارمني ها نيز همين كلمه را به معني گل سرخ بكار مي برند.
كلمه ورد با كلمه گل يكي است و در نتيجه تغييراتي كه از روي قواعد زبانشناسي در آن رخ داده تبديل به (گُل ) شده است.
بسياري از واوهاي زبان قديم در زبان امروزي به گاف تبديل شده است . مانند: كلمه هاي گزند - گراز - گرگ كه در اصل (وزند - وراز - ورگ ) بوده است .
دراواخر ساسانيان و اوايل اسلام ورد پا تكان به گرد پاذكان تبديل و اعراب آنرا (جرد پاذكان ) و سپس (جرد فادقان ) ناميدند .
در زبانشناسي ايران معروف است كه راء و ذال تبدل به لام شده و كلمه گارد مبدل به گول و سپس به گل تبديل شده و بلاخره كلمه وردپاتكان به گلپايگان تغيير يافته است .
گلپايگان يعني شهر گلباد و چنانچه مي دانيم گلباد از نامهاي معروف ايراني بوده است .
مناره سلجوقي2- پات از مصدر پائيدن يعني نگهباني كردن است و گويا (پات آتور ) و يا ( آتور پات) مشتق به از همين كلمه است يعني آتش نگهدار و (ورد پات ) يعني (نگهدارنده گُل )
پات پس از مدتها به پاد و بلاخره به (پاي ) تبديل شده است .
3- كان -معناي اين كلمه دو احتمال دارد يكي به معني جاو زمين و ديگر معني نسبت مي دهد و پسوند بعضي از اسامي شهرها و روستاها است كه در ابتدا با (كان ) سپس با(گان ) تلفظ مي شده است و اكثراً در اسامي روستاهاي اين شهرستان نيز ديده مي شود .
با توجه به اينكه الف كان ياگان در بعضي موارد به واو تبديل شده مانند كالگون (قالقان)
آرگون (آرجان) زرنگون (زرنجان) - كودگون (قودجان) تيدگون (تيدجان) كنجدگون (كنجدجان) خاسگون (خاسجون) نام نهري است اين تحقيق بنظر معقول مي آيد زيرا در اكثر تواريخ و همچنين درآثار و سنگ نوشته هائيكه در خود شهر موجود است گلپايگان را (جردپاذكان ) و سپس (جردفادقان ) ناميده اند. يكي از اين سنگ نوشته ها واقع در ضلع جنوبي گنبد مسجد جامع گلپايگان موجود است .
از توضيحات فوق مسلم مي گردد كه گلپايگان از تركيب سه كلمه ( گل - پاي - گان ) تشكيل و نام نهاده شده است .
مسجد جامع گلپايگانگلپايگان يكي از بلاد بسيار قديمي ايران است كه حتي قبل از اسلام در نهايت آبادي وآباداني بوده است و دهاتي مانند فقستان (بمعني بتكده ) و نيوان مؤيد همين مدعا است . اين روستاها چون در كنار شاهراه واقع نشده اند هنوز عادات و لغات دشوار در آن متداول است .
زبان محلي گلپايگان تركيبي از عربي و فارسي سره است كه استادان زبان شناس در صورت تقبل زحمتٍ تحقيق مي توانند با احياء و ترويج اين لغات اصيل زبان پارسي را غني تر و بي نياز تر سازند .
بعضي از كلمات و گويش هاي محلي گلپايگان جمع آوري و به ترتيب حروف الفبا در آخر همين جزوه آورده شده است .

موقعيت جغرافيايي شهرستان گلپايگان

ميدان بسيج گلپايگان (شهرداري)شهرستان گلپايگان يكي از شهرهاي غربي استان اصفهان بوده و فاصله آن تا مركز استان 190 كيلومتر و فاصله آن تا تهران حدود 354 كيلومتر است. اين شهرستان در بين 33 درجه عرض جغرافيا و 550 درجه طول شرقي نصف النهار گرينويچ قرار دارد.
اين شهرستان از شمال به شهرستان خمين و از جنوب به خوانسار و از مشرق به ميمه و از مغرب به اليگودرز محدود است.
ارتفاع اين شهرستان از سطح دريا 1525 متر است.
آب و هواي گلپايگان نسبتاً معتدل و گاهاً متغير است.
جمعيت اين شهرستان در حال حاضر حدود 100000 نفر است.
گلپايگان در شرق كوهپايه هاي مركزي ايران قرار گرفته و اطراف آنرا كوههاي نسبتاً مرتفع كه مشخص كننده دوران سوم زمين شناسي است با قلل نوك تيز فرا گرفته است و از نظر جنس عمدتاً آهكي مي باشد و آثار فرسايش كمتر در آن ديده مي شود.
كوهها ي غرب گلپايگان بنام (الوند ) معروف است و دنباله كوههاي بختياري مي باشد و ارتفاع آن بيش از 3000 متر است. ارتفاعات شرق گلپايگان نيز قابل توجه است و قله معروف آن (صالح پيغمبر ) مي باشد كه در نوك اين قله مقبره اي به همين نام قرار دارد و زيارتگاه مردم اين شهر است . و ارتفاع آن بيش از 3000 متر است و بلندترين قله اين منطقه مي باشد .
اين شهر كه يكي از بلاد بسيار قديمي ايران است
، قبل از اسلام در نهايت آبادي و آباداني بوده است .

این مطلب تاکنون 3377 بار دیده شده است.


نام و نام خانوادگي:
پست الکترونيک:
سايت يا وبلاگ:
متن پيام:
تصوير امنيتي:



آخاله در قبال تبلیغات هیچ مسئولیتی ندارد.


آب و هوا

پیام های کلی سایت

تماس با ما


كليه حقوق براي پديد آورندگان 
.:: آخاله ::. محفوظ است. | طرح و اجرا : توحيد نيكنامي   | به روز رسانی محتوایی : محمود نيكنامي  
 | .Copyright © 2003-2012 Akhale.ir. All Rights Reserved
|
 | Powered By Tohid Niknami | E-Mail :
Akhale . com @ gmail . com |